Kto pojedzie do Parlamentu Europejskiego? Przed nami finał konkursu "Silesia Incognita"

Na czym polega wyjątkowość „Silesia Incognita”?

Śląsk wciąż pozostaje niezwykłym miejscem w skali świata, a jego odkrywanie jest niekończącą się przygodą. Konkursem chcemy upowszechniać wiedzę na temat historii i kultury Śląska, wzbudzać zainteresowanie młodzieży dziejami i kulturą regionu śląskiego, a także zachęcać do dalszych samodzielnych poszukiwań oraz przedstawiać nowoczesne metody prezentowania dziedzictwa regionalnego i podnosić umiejętności uczennic i uczniów związane z wykorzystaniem nowych technologii, znajdowaniem, selekcją i prezentacją informacji.

Do kogo skierowany jest konkurs i kto wyłonił finalistki i finalistów?

Do uczestnictwa w konkursie zaprosiliśmy uczennice i uczniów starszych klas szkół podstawowych (VI-VIII) z województwa śląskiego. Najwyżej ocenione prace konkursowe poświęcone wybranej postaci, miejscu lub wydarzeniu z dziejów Śląska wyłonili: historyk Michał Dzióbek (przewodnik, Śląskie Centrum Wolności i Solidarności) - przewodniczący jury, reportażystka Dorota Brauntsch (autorka książki „Domy bezdomne”), historyczka sztuki Aleksandra Gorzelik (nauczycielka, konsultantka w Regionalnym Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Katowicach), etnolożka Klaudia Roksela (Gryfnie) i badaczka kultury i dziedzictwa Śląska dr Małgorzata Tkacz-Janik.

Patron honorowy i patron merytoryczny

Siódmy raz patronat honorowy nad konkursem objął Łukasz Kohut, Poseł do Parlamentu Europejskiego X kadencji. To dzięki niemu zwyciężczynie i zwycięzcy konkursu pojadą do Parlamentu Europejskiego. Pierwszy raz patronat nad wydarzeniem objął Marszałek Województwa Śląskiego Wojciech Saługa, natomiast patronem merytorycznym jest Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Katowicach.

Etapy konkursu

Konkurs składa się z dwóch etapów. Eliminacje, których wyniki poznaliśmy 17 kwietnia 2026 roku, polegały na przygotowaniu pracy konkursowej (w formie np. filmu, audycji radiowej lub podcastu, reportażu, miniprzewodnika, prezentacji lub bloga) poświęconej wybranej postaci, miejscu lub wydarzeniu z dziejów Śląska.

Natomiast podczas finału ocenie podlega wiedza autorek i autorów 28 najwyżej ocenionych prac konkursowych - podczas zmagań finałowych czekają zawsze nowe konkurencje, gwarantujące jeszcze więcej emocji. Finał konkursu, ogłoszenie wyników i wręczenie nagród odbędą się 16 maja 2026 roku, o godz. 11.00 w Szkole Podstawowej nr 37 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Kornela Makuszyńskiego w Tychach.

Dziesięć edycji Wojewódzkiego Konkursu Wiedzy o Regionie „Silesia Incognita” w liczbach

W dotychczasowych edycjach na konkurs wpłynęło łącznie 407 zgłoszeń drużyn, czyli 814 uczennic/uczniów z 46 miejscowości: Bielsko-Biała, Bieruń, Bojszowy, Bytom, Chełm Śląski, Chorzów, Czechowice-Dziedzice, Czerwionka-Leszczyny, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Gogołowa, Grodziec, Jastrzębie-Zdrój, Katowice, Kotulin, Kuźnia Raciborska, Lyski, Łaziska Górne, Marklowice, Międzyrzecze, Mikołów, Mysłowice, Ornontowice, Orzesze, Palowice, Piekary Śląskie, Pniów, Połomia, Poręba, Przegęza, Pszów, Ruda Śląska, Rudzica, Rudziniec, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Sławków, Świerklaniec, Świętochłowice, Tarnowskie Góry, Toszek, Tychy, Wieszczęta, Wodzisław Śląski, Zabełków, Zabrze.

Wyniki pierwszego etapu

Na dziesiątą edycję konkursu wpłynęło 28 zgłoszeń drużyn z 19 szkół z 13 miejscowości: 56 uczennic i uczniów przygotowanych przez 19 nauczycielek/nauczycieli, z czego 7 nauczycielek/nauczycieli przygotowało więcej niż jedną drużynę! Uczennice i uczniowie oraz nauczycielki i nauczyciele zgłosili się z: Bojszów (1 drużyna z 1 szkoły), Bytomia (1 drużyna z 1 szkoły), Gliwic (5 drużyn z 2 szkół), Jastrzębia-Zdroju (1 drużyna z 1 szkoły), Katowic (5 drużyn z 3 szkół), Łazisk Górnych (1 drużyna z 1 szkoły), Mysłowic (1 drużyna z 1 szkoły), Pniowa (2 drużyny z 1 szkoły), Rudy Śląskiej (1 drużyna z 1 szkoły), Rudzińca (2 drużyny z 1 szkoły), Rybnika (1 drużyna z 1 szkoły), Toszka (1 drużyna z 1 szkoły) i Tychów (4 drużyny z 3 szkół).

Do finału konkursu zakwalifikowali się uczniowie i uczennice, którzy przygotowali poniższe prace (lista prac w kolejności od tych, które uzyskały najwyższą punktację):

1/ „Witamy w Rudzińcu”: Agata Korzeniewska i Milena Kudlek (nauczycielka: Wioleta Gołąbek) z Zespołu Szkół Podstawowych w Rudzińcu / 29 pkt.

2/ „Tajemnice spichlerza w Starych Gliwicach”: Maksymilian Foremnik i Ida Machnowska (nauczycielka: Elżbieta Borkowska) ze Szkoły Podstawowej nr 27 w Gliwicach / 29 pkt.

3/ „Rodzina, Urbanowice, Śląsk…”: Zuzanna Biolik i Aleksandra Łącka (nauczycielka: Weronika Stroba) ze Szkoły Podstawowej nr 24 im. Himalaistów Polskich w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 4 w Tychach / 28,9 pkt.

4/ „Odkryj Rudę Śląską oczami Karola Goduli”: Anna Ostańska i Kinga Szuła (nauczycielka: Aleksandra Janus-Holka) ze Szkoły Podstawowej nr 40 im. Karola Goduli w Rudzie Śląskiej / 28,2 pkt.

5/ „Tajemnica skrywana w lesie bieruńskim”: Igor Krzysteczko i Tomasz Ucher (nauczycielka: Izabela Szklanny) ze Szkoły Podstawowej nr 4 im. Ludwika Jerzego Kerna w Jastrzębiu-Zdroju / 28,1 pkt.

6/ „Roman Kostrzewski”: Bruno Just i Patryk Wyleżoł (nauczycielka: Sylwia Mazur) ze Szkoły Podstawowej nr 2 im. Piastów Śląskich w Łaziskach Górnych / 27 pkt.

7/ „Parafia pw. Narodzenia Jana Chrzciciela w Bojszowach od początku do dziś”: Franciszek Blacha i Aleksandra Gorczyca (nauczyciel: Tadeusz Mrzyk) ze Szkoły Podstawowej im. Wilhelma Gawlikowicza w Bojszowach / 26,8 pkt.

8/ „Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego i Jan III Sobieski”: Franciszek Gazdowicz i Karolina Przybylska(nauczycielki: Agnieszka Jurnutowska i Edyta Stanisławska-Cudak) ze Szkoły Podstawowej nr 9 im. Króla Jana III Sobieskiego w Gliwicach / 25,8 pkt.

9/ „Kuchnia Śląska”: Zofia Gębczyńska i Dominika Odoszewska (nauczycielka: Elżbieta Borkowska) ze Szkoły Podstawowej nr 27 w Gliwicach / 25,6 pkt.

10/ „Palmiarnia w Gliwicach”: Julia Baran i Marta Bregulla (nauczycielka: Wioleta Gołąbek) z Zespołu Szkół Podstawowych w Rudzińcu / 25,4 pkt.

11/ „Sztuka i kultura wychodzi na plac Katowic”: Julia Halama i Emilia Kubera (nauczyciel: Damian Dobrosielski) z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 4 w Katowicach / 24,7 pkt.

12/ „Dom Pamięci Żydów Górnośląskich”: Natalia Rajca i Jacek Szydło (nauczycielki: Agnieszka Jurnutowska i Edyta Stanisławska-Cudak) ze Szkoły Podstawowej nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Gliwicach / 23,8 pkt.

13/ „Huta Łabędy”: Amelia Kochanowska i Paulina Kokoszka (nauczycielka: Wioleta Gołąbek) ze Szkoły Podstawowej im. Królowej Jadwigi w Pniowie / 23,4 pkt.

14/ „Tychy Osiedle A”: Wojciech Wojtysiak i Olivier Zięba (nauczycielka: Aleksandra Piekara) ze Szkoły Podstawowej nr 21 w Tychach / 23,3 pkt.

15/ „Historia sportu w moim mieście”: Wojciech Barakowski i Michał Kwiatkowski (nauczyciel: Paweł Matonia) ze Szkoły Podstawowej nr 46 im. Bractwa Kurkowego Grodu Bytomskiego w Bytomiu / 23,3 pkt.

16/ „Śląskie kluby hokejowe”: Michał Grzywacz i Franciszek Szkatulski (nauczycielka: Bożena Grzyś) ze Szkoły Podstawowej nr 23 im. Janusza Korczaka w Tychach / 23,2 pkt.

17/ „Kopalnia Guido”: Igor Majk i Witold Walasek (nauczycielki: Agnieszka Jurnutowska i Edyta Stanisławska-Cudak) ze Szkoły Podstawowej nr 9 im. Króla Jana III Sobieskiego w Gliwicach / 23 pkt.

18/ „Nikiszowiec”: Oliwa Sowińska i Michalina Wątor (nauczyciel: Przemysław Wronka) ze Szkoły Podstawowej Sportowej im. Olimpijczyków Śląskich w Mysłowicach / 23 pkt.

19/ „Korfanty. 4 historie, które mówią wszystko”: Bartłomiej Kruk i Jakub Plewa (nauczycielka: Marlena Nibisz-Staś) z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 27 w Katowicach / 23 pkt.

20/ „Szpital psychiatryczny w Rybniku - miejsce wielu historii”: Paweł Gantar i Antoni Palarz (nauczyciel: Franciszek Podleśny) ze Szkoły Podstawowej nr 5 w Rybniku / 22 pkt.

21/ „Historia Szkoły Podstawowej nr 3 w Rybniku im. Św. Stanisława Kostki”: Jakub Jaroszewski i Mateusz Madeja (nauczycielka: Katarzyna Frelich) ze Szkoły Podstawowej nr 3 im. św. Stanisława Kostki w Rybniku / 21,8 pkt.

22/ „Kluski śląskie”: Hanna Lubowiecka i Emilia Para (nauczycielka: Bożena Grzyś) ze Szkoły Podstawowej nr 23 im. Janusza Korczaka w Tychach / 21,8 pkt.

23/ „Mała górka - duża historia”: Antoni Dopierała i Jakub Witon (nauczyciel: Franciszek Podleśny) ze Szkoły Podstawowej nr 5 w Rybniku / 21,8 pkt.

24/ „Toszecki pomnik w trzech odsłonach”: Maja Błażytko i Joanna Mahlohofer (nauczycielka: Donata Podkowa) ze Szkoły Podstawowej nr 1 im. J. Sendler w Toszku / 21 pkt.

25/ „Spodek”: Agata Gawełczyk i Weronika Przystalska (nauczycielka: Marlena Nibisz-Staś) z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 27 w Katowicach / 21 pkt.

26/ „Zamek w Toszku”: Zuzanna Król i Emilia Polczyk (nauczycielka: Wioleta Gołąbek) ze Szkoły Podstawowej im. Królowej Jadwigi w Pniowie / 20,8 pkt.

27/ „Wieża spadochronowa”: Tomasz Bronkowski i Marcin Bzomowski (nauczyciel: Damian Dobrosielski) z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 4 w Katowicach / 19,8 pkt.

28/ „Ocalić od zapomnienia…Wieża Spadochronowa”: Franciszek Liszka i Zofia Liszka (nauczycielka: Katarzyna Jendrusiewicz) ze Szkoły Podstawowej nr 21 im. Karola Miarki z Oddziałami Integracyjnymi w Katowicach / 17,6 pkt.