Budownictwo ekologiczne — zasady efektywnego odzysku materiałów

Dlaczego tak ważny jest odzysk materiałów?

Zanim zaczniemy zagłębiać się w metody odzysku, ważne jest, aby zrozumieć dlaczego w ogóle jest to tak ważna kwestia. Produkcja każdego materiału, w tym materiałów budowlanych, wiąże się w pewnej mierze z generowaniem produktów ubocznych. Przykładowo, w procesach produkcji niektórych materiałów, takich jak cement, tworzywa PVC czy nawet same opakowania na chemię budowlaną, powstawać mogą pyły, gazy czy inne substancje, potencjalnie szkodliwe dla środowiska i dla zdrowia. Produkcja materiałów budowlanych od podstaw zużywa też znaczne ilości energii. Odzyskiwanie materiałów zmniejsza zapotrzebowanie na nowe wyroby, ogranicza emisję produktów ubocznych produkcji oraz wpływa na zmniejszenie ilość odpadów składowanych na wysypiskach. W efekcie, wszystko to ma pozytywny wpływ na stan środowiska.

Zbieranie i segregacja materiałów

Pierwszym krokiem w efektywnym odzysku materiałów jest zbieranie i segregacja odpadów na placu budowy. Składowanie odpadów na budowie różni się jednak od gospodarowania odpadami komunalnymi. W przypadku tych drugich obowiązuje podział na 5 frakcji i jest on konieczny do tego, aby zrealizowany mógł być prawidłowo wywóz odpadów. W przypadku odpadów budowlanych, na ten moment nie obowiązuje jeszcze podział na frakcje, choć trwają prace nad wprowadzeniem podziału na drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips i odpady mineralne. Często jednak mówi się o rozróżnianiu odpadów z budowy na czysty gruz i gruz zmieszany.

• Do czystego gruzu zalicza się beton, cegły czerwone, kamienie, nieduże ilości ceramiki i porcelany.
• Do gruzu zmieszanego zalicza się, oprócz gruzu czystego, dodatkowo np. wełnę mineralną, styropian, szkło, tynk, płyty gipsowo-kartonowe czy pozostałe rodzaje cegieł (żabinka, suporex itd.)

Czasami też na placach budowy można dostrzec jeszcze inne rodzaje kontenerów, np. tylko na ziemię i kamienie (np. kiedy trwa wyrównywanie gruntu pod budowę).

Recykling gruzu

Kiedy kontener na gruz budowlany jest już zapełniony, jego zawartość nieczęsto trafia na wysypisko. Dzieje się tak z powodu dobrych praktyk firm wywozowych. Przedsiębiorstwo odpowiedzialne za wywóz gruzu odbiera zapełniony pojemnik, a gruz trafia najczęściej do oczyszczalni, a stamtąd w miejsce, gdzie będzie poddany recyklingowi. Przykładowo, firma Skipgroup.pl dysponuje własną linią do segregacji materiałów z rozbiórki i wyburzeń, a także kruszarnię z przesiewaczem, gdzie gruz po dokładnym rozdrobnieniu przetwarzany jest na kruszywo. Pozwala to odzyskać nawet 90% surowców w formie kruszywa budowlanego.

Oprócz przemysłowego recyklingu, istnieje również możliwość bezpośredniego wykorzystania materiałów z odzysku w nowych projektach budowlanych. Przykładowo, stare cegły mogą znaleźć zastosowanie w nowej ścianie budynku, mogą być ponownie wykorzystane do budowy murów, chodników czy stworzenia ceglanej dekoracji ogrodowej. To podejście pozwala jeszcze bardziej zredukować zużycie nowych surowców.

Redukcja odpadów na placu budowy

Warto również zwrócić uwagę na minimalizację ilości odpadów na placu budowy, kiedy trwają jeszcze prace. Można to osiągnąć poprzez precyzyjne planowanie i zarządzanie procesem budowlanym, tak aby unikać marnotrawstwa materiałów. Odpowiednie szkolenie pracowników w efektywnego wykorzystywania materiałów jest tu bardzo ważne. Nie mniej kluczowe może być korzystanie z nowoczesnych technologii modelowania informacji o budynku (to tzw. technologia BIM). Pozwala ona na niezwykle zrównoważony proces budowy, ponieważ na bieżąco zbiera dokładne dane na temat budynku. To zaś umożliwia zintegrowanie różnych danych, co sprzyja bardzo dokładnemu planowaniu ilości niezbędnych materiałów przez różne osoby zaangażowane w dany projekt — od architekta, po wykonawcę.

Warto pamiętać, że odzyskiwanie materiałów to jedynie jeden z elementów budownictwa ekologicznego. Cały proces, począwszy od projektowania, poprzez wykonanie, aż po wywóz śmieci powinien być prowadzony z myślą o ochronie środowiska. Jednakże skupienie się na efektywnym odzysku materiałów to krok w dobrą stronę i ważny element zrównoważonego rozwoju.