tychy.info

Reklama

Wiadomości

  • 23 października 2022
  • 26 października 2022

[Historyczne ciekawostki] Tabor trolejbusowy wczoraj i dziś

1 października obchodziliśmy 40-lecie tyskich trojelbusów. Z tej okazji przedstawiamy drugą część artykułu z cyklu "Historyczne ciekawostki" - tym razem piszemy o dawnym taborze na ulicach naszego miasta.

Reklama

Wnętrze dawnych tyskich trolejbusów
Wnętrze dawnych tyskich trolejbusów · fot. TLT Tychy


W 1982 roku zakupiono 12 sztuk trolejbusów ZIU typu 9B produkcji radzieckich zakładów „Zawod im. Urickogo”. Były to trolejbusy przeznaczone dla Warszawy i Lublina, jednak odgórną decyzją skierowano je do Tychów. Pierwsze pięć pojazdów po przyjeździe na lawetach kolejowych do stacji Katowice Bogucice zostały odholowane przy pomocy liniowych autobusów (prawdopodobnie Jelcze 272) do zajezdni autobusowej w Katowicach i dopiero po kilku dniach zostały przetransportowane do Tychów. Pojazdy otrzymały numery taborowe w przedziale od 701 do 712. Pierwsze jazdy próbne odbyły się 9 września 1982 r.

W związku z dalszą rozbudową sieci, w 1985 roku dostarczono do Tychów kolejnych 12 trolejbusów ZIU, tym razem jednak pokrewnego typu 682UP. Otrzymały one numery taborowe od 713 do 724, a do eksploatacji rozpoczęto je wprowadzać od 1 października 1985 r.

Dawne tyskie trolejbusy
Dawne tyskie trolejbusy · fot. TLT Tychy

Dawne tyskie trolejbusy
Dawne tyskie trolejbusy · fot. TLT Tychy


Ze względu na trudności eksploatacyjne trolejbusów ZIU (brak części zamiennych) w 1989 roku zdecydowano o zakupie pierwszego trolejbusu produkcji polskiej. Był to pojazd zmontowany w słupskim przedsiębiorstwie Kapena na bazie nadwozia autobusowego Jelcz-Berliet i z wyposażeniem elektrycznym firmy Elmor. Trolejbus otrzymał oznaczenie PR110E. Ten pierwszy polski trolejbus w Tychach rozpoczął eksploatację z dniem 31 lipca 1989 r. z numerem 725 (przenumerowany w 1998 roku na 025).

Dawne tyskie trolejbusy
Dawne tyskie trolejbusy · fot. TLT Tychy


Począwszy od 1990 roku rozpoczęto wycofywanie z eksploatacji radzieckich trolejbusów ZIU. W zamian dokonywano zakupów trolejbusów Jelcz-Kapena. W 1992 roku zakupiono dwa pojazdy typu PR110T z rozruchem tyrystorowym (numery 001 i 002). Czerwiec 1993 roku to zakup jednego pojazdu w słupskiej Kapenie - trolejbus o numerze 003 przebudowano z autobusu.

Dawne tyskie trolejbusy
Kiedyś na tyskich drogach... · fot. TLT Tychy


We wrześniu 1993 roku odkupiono 4 pojazdy od firmy „Igloopol” z Dębicy, która była właścicielem tamtejszej sieci trolejbusowej, lecz ze względu na kłopoty finansowe rozpoczynała jej likwidację. Dębickie pojazdy okazały się być w fatalnym stanie technicznym - wszystkie musiały zostać gruntownie wyremontowane. Otrzymały numery od 004 do 007.

Dawne tyskie trolejbusy
Trolejbusy w Tychach kiedyś · fot. TLT Tychy

Dawne tyskie trolejbusy
Trolejbusy w Tychach kiedyś · fot. TLT Tychy


Do kompletu z pojazdami dębickimi dokupiono jeszcze w słupskim Komunalnym Przedsiębiorstwie Napraw Autobusów „Kapena” jeden trolejbus PR110UE - podobnie jak 003 przebudowany z autobusu. Nadano mu numer 008. W roku 1994 zakupiono dwa kolejne pojazdy (tym razem typu PR120E) - 009 i 010. Następnie na kilka lat wstrzymano zakupy nowych trolejbusów.

W 1997 roku dokonano zamiany siedmiu autobusów na tyle samo trolejbusów z MZK w Słupsku. Zakupione trolejbusy otrzymały numery w zakresie 011-017.

Pod koniec 1997 roku zadecydowano o zakupie nowego taboru w gdyńskim Przedsiębiorstwie Naprawy Taboru Komunikacji Miejskiej - do końca 1998 otrzymano 7 trolejbusów typu 120MT zbudowanych w oparciu o nadwozie autobusu Jelcz 120M. Pojazdy o numerach 018-022 wyposażone są w tradycyjną ścianę przednią, natomiast trolejbusy 023-024 otrzymały już nową, panoramiczną szybę czołową. Po tym okresie zakupy ponownie wstrzymano.

Dawniej na tyskich drogach...
Dawniej na tyskich drogach... · fot. TLT Tychy


Lata 1998-1999 to również pojawienie się w Tychach trolejbusu firmy Škoda-Ostrov typu 14TrM13/6. Był to pojazd testowy, który miał zostać wykorzystany do promocji produktów Škody na terenie Polski. Niestety, ze względu na brak homologacji, trolejbus ten nigdy nie przewiózł pasażerów - ani w Tychach, ani w żadnym innym mieście w Polsce. Homologację mógł otrzymać dopiero po jego zakupie przez dowolne przedsiębiorstwo komunikacyjne, jednak nikt nie był zainteresowany jego kupnem bez możliwości wcześniejszego przetestowania. Trolejbus ten wykonał zaledwie jedną lub dwie jazdy próbne dla dyrekcji spółki TLT Tychy, a następnie został odstawiony na terenie zajezdni. W okresie od maja do października 1998 roku nadano mu tymczasowy numer taborowy 024. W 1999 roku pojazd wrócił do fabryki Škody, a od 2000 roku wszedł do eksploatacji w łotewskiej Rydze.

Dawniej na tyskich drogach...
Dawniej na tyskich drogach... · fot. TLT Tychy


W 2001 roku zakupiono kolejny pojazd - jest to również pojazd typu 120MT zmontowany w firmie Trobus (dawniej PNTKM), a otrzymał numer 001. Od poprzednich modeli różni się tapicerowanymi siedzeniami firmy Astromal, a także dużym, wyraźnym wyświetlaczem matrycowym (firmy Pixel Bydgoszcz) i nowym systemem oświetlenia wnętrza.

2002 rok przyniósł Tychom pierwszy trolejbus niskopodłogowy. Rozpisano przetarg na zakup 3 pojazdów w latach 2002-2004, który wygrała firma Solaris Bus & Coach z Bolechowa k/Poznania. W kooperacji z PNTKM Trobus z Gdyni zmontowany został Solaris Trollino 12T, który 4 listopada rankiem przyholowany został do Tychów. 8 listopada 2002 r. w centrum miasta, przy udziale prezydenta Tychów i prezesa spółki TLT dokonano uroczystej inauguracji (wraz z dwoma autobusami Solaris Urbino 12 zakupionymi przez PKM Tychy), a następnie mieszkańcy miasta mogli odbyć przejażdżkę nowym nabytkiem (który otrzymał numer 004 oraz imię Jaś) na trasie linii C. 14 listopada 2002r. trolejbus rozpoczął regularnie kursowanie.

Solaris Trollino
Solaris Trollino 12T · fot. TLT Tychy


W roku 2004 TLT zakupiło drugi niskopodłogowy trolejbus - Solaris Trollino 12AC, różniący się od swojego poprzednika napędem, zastosowano w nim nowoczesny energooszczędny silnik asynchroniczny. Nadwozie trolejbusu powstało w podpoznańskim Bolechowie, natomiast w osprzęt elektryczny wyposażany był w czeskiej Ostrawie. Trolejbus otrzymał numer 005.

Solaris Trollino 12AC
Solaris Trollino 12AC · fot. TLT Tychy


W 2005 roku wprowadzono do ruchu kolejny niskopodłogowy trolejbus marki Solaris - 006. Podobnie jak 005 wyposażony jest w asynchroniczny silnik, montowany był w Czechach. Trolejbusy wyprodukowane w Ostrawie charakteryzują się dużą dynamiką jazdy i przy tym nie szarpią jak starsze wozy ze sterowaniem stycznikowym. Ich silniki mają duż większą moc niż starszych trolejbusów - 175kW, zamiast 110 kW. Zakupom nowego taboru towarzyszyły kasacje starszych pojazdów marki Jelcz.

Solaris - 006
Solaris - 006 · fot. TLT Tychy


Lata 2006-2008 to realizacja przez TLT projektu adaptacji trzech nowozakupionych nadwozi trolejbusu marki Solaris w silniki prądu stałego znane z Jelczy oraz sterowanie oporowo-stycznikowe. Zabieg ten pozwolił na wymianę trzech wysokopodłogowych starszych trolejbusów na trzy niskopodłogowe stosunkowo niewielkim kosztem - przełożenie osprzętu elektrycznego odbyło się w warsztatach Tyskich Linii Trolejbusowych. Przy montażu tych pojazdów dokonanu kilku przeróbek względem rozwiązań znanych z Jelczy, zastosowano m.in. asynchroniczny silnik pomocniczy, a w ostatnim egzemplarzu kompresor wirowy. Pojazdy otrzymały homologację oraz oznaczenie Solaris Trollino 12DC R, kursują do dziś z numerami 003, 007 i 011.

Solaris Trollino 12DC R
Solaris Trollino 12DC R · fot. TLT Tychy

Solaris Trollino 12DC R
Solaris Trollino 12DC R · fot. TLT Tychy

Solaris Trollino 12DC R
Solaris Trollino 12DC R · fot. TLT Tychy


Unia Europejska wymienia tabor i buduje sieć



Rok 2012 jest przełomowy dla Tyskich Linii Trolejbusowych. Dzięki przyznanemu dofinansowaniu unijnemu ogłoszone zostają przetargi na zakup piętnastu nowoczesnych trolejbusów oraz modernizację sieci trolejbusowej. To wszystko w ramach projektu realizowanego przez Tramwaje Śląskie "Modernizacja infrastruktury tramwajowej i trolejbusowej w Aglomeracji Górnośląskiej wraz z infrastrukturą towarzyszącą", którego partnerem jest Miasto Tychy.

Dzięki projektowi, od grudnia 2012 do maja 2013 na zajezdni TLT pojawiło się piętnaście nowoczesnych trolejbusów marki Solaris Trollino 12MB, wyposażonych m.in. w układ jazdy autonomicznej - baterie trakcyjne, dzięki którym trolejbus może poruszać się bez podłączenia do sieci. Wszystkie trolejbusy wyposażone są też w monitoring oraz system dynamicznej informacji pasażerskiej. Zakup ten pozwala na wycofanie wszystkich wysokopodłgowych trolejbusów marki Jelcz, co odbywa się sukcesywnie. Docelowo TLT dysponować będą wyłącznie trolejbusami niskopodłogowymi.

Solaris Trollino 12MB
Solaris Trollino 12MB · fot. TLT Tychy

Solaris Trollino 12MB
Solaris Trollino 12MB · fot. TLT Tychy


Równolegle prowadzona jest również modernizacja sieci trakcyjnej - zostaną pomalowane wszystkie słupy trakcyjne w Tychach oraz wymienione urządzenia sieciowe, takie jak zwrotnice, skrzyżowania czy izolatory sekcyjne, co pozwoli na wyeliminowanie zbędnego hamowania przez trolejbusy w niektórych miejscach. Projekt zakłada też całkowitą przebudowę skrzyżowań Budowlanych x Begonii, Edukacji x Roweckiego oraz Armii Krajowej x Piłsudskiego, gdzie zostaną wybudowane nowe łączniki dla trolejbusów, umożliwiające jazdę w kierunkach, gdzie do tej pory było to niemożliwe. Oprócz tego zostanie wymieniona cała infrastruktura trolejbusowa na odcinku Hotelowiec - Dworzec PKP - Hotelowiec. Trolejbusy będą podjeżdżać też pod sam dworzec PKP, dzięki planowanemu przedłużeniu sieci.

Projekt ten to największa inwestycja trolejbusowa w tabor i infrastrukturę techniczną od uruchomienia sieci w 1982 roku.

Nowe możliwości trolejbusów



27 maja 2013 r. po raz pierwszy w historii tyskiej komunikacji trolejbusowej w dzień roboczy nie wyjechał na linie ani jeden trolejbus wysokopodłogowy, wszystkie zadania obsługiwane były niskpodłogowymi pojazdami marki Solaris. Warto dodać, że w soboty, niedziele i święta taka sytuacja jest już standardem od kwietnia 2013.

Tyskie trolejbusy Solaris
Tyskie trolejbusy Solaris · fot. TLT Tychy

Tyskie trolejbusy Solaris
Tyskie trolejbusy Solaris · fot. TLT Tychy


W dniach 8 i 9 czerwca 2013 linia E kursowała zmienioną trasą w kierunku Paprocan. Wszystko przez prace budowlane zarządzone przez nadzór budowlany przy jednej z nieruchomości w pobliżu DH Baron. Trolejbusy od przystanku Roweckiego do Osiedla O kursowały przez ulicę Dąbrowskiego, która pozbawiona jest sieci trakcyjnej - pojazdy korzystały z zasilania bateryjnego. Warto odnotować, że był to pierwszy raz, gdy wykorzystano na taką skalę baterie trakcyjne w nowych trolejbusach. Przez dwa dni, cztery trolejbusy obsługujące linię E wykonały w sumie około 50 kilometrów korzystając z baterii trakcyjnych (2 km podczas każdego kursu w stronę Paprocan).

Eksperymentalna linia F



Od września do listopada 2013 roku kursowała testowo linia "F" łącząca Tereny Przemysłowe oraz dzielnicę Paprocany. Część trasy do przystanku Paprocany Wiadukt trolejbusy pokonywały z wykorzystaniem baterii trakcyjnych.

Od września do listopada 2013 roku kursowała testowo linia "F
Od września do listopada 2013 roku kursowała testowo linia "F" · fot. TLT Tychy


Pożegnanie z Jelczami



W kwietniu 2015 roku pożegnaliśmy dwa ostatnie trolejbusy marki Jelcz. Od tej pory Tyskie Linie Trolejbusowe eksploatują wyłącznie pojazdy niskopodłogowe.

W kwietniu 2015 roku pożegnaliśmy dwa ostatnie trolejbusy marki Jelcz
W kwietniu 2015 roku pożegnaliśmy dwa ostatnie trolejbusy marki Jelcz · fot. TLT Tychy

W kwietniu 2015 roku pożegnaliśmy dwa ostatnie trolejbusy marki Jelcz
W kwietniu 2015 roku pożegnaliśmy dwa ostatnie trolejbusy marki Jelcz · fot. TLT Tychy


Linia F w nowej wersji



6 maja 2015 rozpoczęła kursowanie szósta linia trolejbusowa "F". Przystankiem początkowym i końcowym jest Szpital Wojewódzki. Połączenie to ma charakter śródmiejski, trolejbusy linii F przejeżdżają obok kilku szkół, centrów handlowych oraz ważnych dla tyskiej komunikacji przystanków przesiadkowych. Linia F kursuje od poniedziałku do soboty.

6 maja 2015 rozpoczęła kursowanie szósta linia trolejbusowa "F"
6 maja 2015 rozpoczęła kursowanie szósta linia trolejbusowa "F" · fot. TLT Tychy

6 maja 2015 rozpoczęła kursowanie szósta linia trolejbusowa "F"
6 maja 2015 rozpoczęła kursowanie szósta linia trolejbusowa "F" · fot. TLT Tychy


Budowa nowego odcinka sieci i uruchomienie nowych linii



Dzięki drugiemu już projektowi finansowanemu ze środków Unii Europejskiej, jesienią 2019 roku uruchomiono nowy odcinek sieci trolejbusowej na ulicy Sikorskiego. Przy tej okazji zmieniono trasę linii E, a także uruchomiono nową linię G. Obie te linie kursują przez Osiedla W, U i L, pokonując prawie 2,5 km odcinek bez zasilania z sieci trakcyjnej. Do obsługi linii E i G kierowane są najnowsze trolejbusy hybrydowe Solaris Trollino 12MD.

Wprowadzenie do eksploatacji elektrobusów i uruchomienie linii H



1 stycznia 2021 roku Tyskie Linie Trolejbusowe rozpoczęły kursowanie na linii H, która została utworzona na podstawie obsługiwanej wcześniej przez autobusy linii 291. Do obsługi linii H zakupione zostały dwa autobusy elektryczne Solaris Urbino 12 electric. Ładowanie pojazdów odbywa się na przystanku końcowym Szpital Wojewódzki, za pomocą szybkiej ładowarki pantografowej.

Solaris Trollino 12 Electric "Gepard"olaris Trollino 12 Electric "Gepard"
Solaris Trollino 12 Electric "Gepard" · fot. TLT Tychy


Więcej o historii tyskich trolejbusów przeczytacie na stronie Tyskich Linii Trolejbusowych w zakładce "historia": www.tlt.pl/index.php/o-firmie/historia

ar / tychy.info

źródło: Tyskie Linie Trolejbusowe

Reklama

Komentarze

Zgodnie z Rozporządzeniem Ogólnym o Ochronie Danych Osobowych (RODO) na portalu tychy.info zaktualizowana została Polityka Prywatności. Zachęcamy do zapoznania się z dokumentem.